İran genelinde süren ekonomik ve siyasi protestoların etkisi genişlerken, dini lider Ali Hamaney'in iktidarı altındaki rejim tepkisini hem sokaklarda hem dijital alanda sertleştiriyor.
Ülke çapında internet ve telefon ağları yaklaşık 90 saattir büyük ölçüde kesilmiş durumda.
Netblocks verileri: Yüze 1 bağlantı seviyesi
8 Ocak akşamı itibarıyla İran, protestoların büyümesini önlemek amacıyla ülke genelinde internet erişimini neredeyse tamamen kapattı.
İnternet gözlemevi Netblocks gibi internet izleme kuruluşları, bağlantı seviyesinin normalin çok altına düştüğünü ve devletin kontrollü bir şekilde trafiği keserek vatandaşları dış dünya ile iletişimden izole ettiğini doğruladı.
Netblocks tarafından paylaşılan son veriler , İran genelindeki internet trafiğinin normal seviyelerin yüzde 1'ine kadar düştüğünü gösteriyor.
Erişim kesintisi, sadece sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarını değil, bankacılık, SMS ve uluslararası aramaları da kapsıyor. İnternet trafiğinin büyük kısmı durmuş durumda ve bu da protestocuların ve bağımsız gazetecilerin kendi görüntü ve tanıklıklarını dışarıya aktarmasını imkânsız hale getiriyor.
Starlink de engellendi
Dijital karartmanın kapsamı, yerel ve mobil bağlantıların ötesine geçerek Starlink gibi uydu bazlı internet servislerini hedefe aldı.
Forbes’in haberine göre İran, ilk kez Starlink uydu internetini devre dışı bırakmak için jammer kullandı ve böylece ülke genelindeki internet kesintisini yerel ağların ötesine taşıdı.
İran içindeki Starlink trafiğinin yüzde 80’den fazlası kesintiye uğradı.
RSF: Endişe duyuyoruz
İran’da protestocular üzerindeki baskı sadece dijital mecralarla sınırlı değil. Sahadan bildiren çok sayıda yerel gazetecinin gözaltına alındığı ve birçoğunun akıbetinin bilinmediği rapor ediliyor.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) sahada görev yapan medya çalışanlarının akıbeti konusunda derin endişe duyuyor. RSF'ye göre, iletişim kesintilerinin başladığı 8 Ocak'a kadar en az 6 gazeteci Devrim Muhafızları’nın İstihbarat Teşkilatı’ndan tehdit aldı. Gazetecilere, protestolar hakkında bilgi yayınlamamaları, aksi takdirde hapis cezasıyla karşı karşıya kalacakları uyarısı yapıldı.
RSF'nin Orta Doğu Masası Başkanı Jonathan Dagher, İranlı gazeteciler, özellikle de ülkedeki protesto hareketini takip eden gazeteciler için derin endişesini dile getirdi.
Dagher, “8 Ocak'tan bu yana ülke genelinde uygulanan iletişim kesintisi, protestoları takip eden gazetecilere yönelik tehditler ve Narges Mohammadi, Alieh Motalabzadeh ve Sepideh Gholian'ın son tutuklanmaları, baskıcı önlemlerde son derece endişe verici bir artışı göstermektedir. Bu giderek artan gözdağı ortamına müsamaha gösterilemez. İran halkının ve uluslararası toplumun bilgilendirilme hakkına saygı gösterilmelidir.” dedi.
RSF, internet iletişimin derhal yeniden sağlanmasını ve ülkede tutuklu bulunan 24 gazetecinin serbest bırakılmasını talep etti.
