Zarfa Sığmayan Paralar, IBAN’lı Düğünler
Türkiye’de yüksek enflasyon, yalnızca ekonomiyi değil günlük yaşam alışkanlıklarını ve sosyal gelenekleri de köklü şekilde değiştiriyor. Türk lirasının hızlı değer kaybı, 200 TL’lik banknotu günlük harcamalarda yetersiz hâle getirirken, nakit taşımak hem zor hem de riskli bir süreç haline geldi. Bu değişimin en dikkat çekici yansımalarından biri ise düğünlerde görülmeye başladı.
Artan fiyatlar karşısında nakdin alım gücü hızla erirken, market alışverişinden kira ödemesine, düğün takılarından ikinci el araç alımına kadar birçok işlemde 200 TL’lik banknotlar yetersiz kalıyor. 5 bin, 10 bin hatta daha yüksek tutarlardaki ödemeler için çanta dolusu para taşınması gerekiyor. Bu durum hem zaman kaybına hem de güvenlik risklerine yol açıyor.
ATM’lerdeki günlük para çekme limitlerinin enflasyona ayak uyduramaması ise sorunu daha da büyütüyor. Vatandaşlar yüksek tutarlı ödemeler için farklı bankaların ATM’lerini dolaşmak zorunda kalırken, özellikle maaş günlerinde uzun kuyruklar oluşuyor.
Nakit krizi, düğün geleneklerini de dönüştürdü. Birçok düğün davetiyesinde artık IBAN bilgileri yer alıyor. “Nakit getirmeyin” uyarıları yaygınlaşırken, takı merasimleri adeta para teslim törenine dönüşüyor. Zarflara sığmayan banknotlar davetliler için zahmet, düğün sahipleri için ise sayma ve saklama yükü oluşturuyor.
Konut piyasasında da benzer bir tablo yaşanıyor. Depozito, kira ve emlak komisyonunun aynı anda ödenmesi, kiracıları yüksek miktarda nakit taşımaya zorluyor. Kuyumcularda, pazarlarda ve küçük esnaf alışverişlerinde de para üstü ve banknot sayısı ciddi sorun hâline gelmiş durumda.
Ekonomistler, nakit taşımanın külfet hâline gelmesini yüksek enflasyon ve banknotların alım gücündeki hızlı erimeye bağlıyor. Uzmanlar, kalıcı çözümün fiyat istikrarının sağlanması olduğunu vurgularken, dijital ve temassız ödeme sistemlerinin yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekiyor.
