Kurtuluşa Giden Yolda Kangal
Tarih: 2.9.2019 20:33:51 / 493okunma / 0yorum
Prof. Dr. Hulusi Koçak

 Mustafa Kemal Atatürk 2 Eylül-18 Aralık 1919 tarihleri arasında 3 Ay 16 Gün Sivas´ta kalmıştır. Bu günler çok meşakkatli, mücadeleli geçmiştir. En zorlu olanlar daİngiliz ve Amerikan Mandasını isteyenlerle olan mücadeledir.                    

Mustafa Kemal Atatürk´ün kurtuluş mücadelesinde Sivas´ın bazı yörelerinde İngilizlerle işbirliği yaparak isyanlar çıkarılırken Kangal ilçe yöneticisi ve halkı kurtarıcının tam yanında durarak büyük destekte bulunmuştur.      

Kurtuluş mücadelesinde “Sivas Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti´nin”kuruluşunaSivas Valisi Mehmet Reşit Paşa´nın eşiMelek Reşit Hanım önayak olmuştur. Cemiyetin merkezi Sivas´ta kurulmuş, buradan diğer illerde şubelerin açılması teşebbüsleri olmuştur. Vatanın işgaline ses çıkarmayanlara ülkenin bağımsızlığı bu merkezden haykırılmıştır. Cemiyet, Heyet-i Temsiliye´nin yanında durarak, maddi ve manevi destek vererek Mustafa Kemal´in kayıtsız şartsız arkasında yer almıştır. Kangal, bu cemiyetin Kangal şubesini açan, Heyet-i Temsiliye´ye en anlamlı yardımı yapan Sivas´ın ilk ve tek ilçesidir.1*,2**,3***                     

“Kangal Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti Kangal Şubesi 3 Mayıs 1920´de Kaymakam Ömer Bey´in kayınvalidesi Ulviye Hanım tarafından kurulmuştur. Ulviye Hanım; Cemiyetin ilk toplantısındaYönetim Kurulunu oluşturmuş ve yardım toplama çalışmalarına başlamıştır. Yönetim Kurulu´nda İkinci Başkan, Küçük Kangal Ağası´nın eşi Elife; Veznedar, Şube Yüzbaşısı İsmail Bey´in eşi Necmiye; Yazman, Mektep Öğretmeni Hasna; Üye olarak Şube Yüzbaşısı Rasim Bey´in eşi Feride, Ceza Reisi Şükrü Bey´in eşi Kamer, Hâkim Efendi eşi Şaziye, Kaymakam Ömer Fuat Bey´in eşi Mürşide, Jandarma Yüzbaşısı Menâil Bey´in eşi Firdevs, Telgraf Müdürü´nün eşi Feride, Savcı Hamdi Bey´in eşi Edibe, Mal Müdürü Muavini Tahir Efendi´nin eşi Emine, Zaim-zade Hacı Mehmet Efendi´nin kızı Fatma Hanımların isimleri yer almaktadır. Kangal Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti Başkanı Ulviye Hanım´ın, 9 Mayıs 1920 tarihinde Sivas´taki Genel merkeze göndermiş olduğu yazıda Kangal Şubesi´nin kuruluşu ve kurucuları hakkında, ayrıntılı bilgiler içerdiği belitilmektedir.”1*                                                                 

Kurtuluş mücadelesi döneminin en önemli sıkıntılardan biri de maddi olanaksızlık olmuştur. Kongrenin yapılacağı gün Atatürk´ün yeni elbise alacak parasının olmadığı bir gerçektir. Bin lira ile Erzurum´dan yola çıkılmışlardır. Sivas´ta bu para da bitmiştir. Sivas´tan Ankara´ya yolculuğun başlayacağı gün iaşe için ellerindeki para 20 yumurta, 10 ekmek, 1 okka peynir almaya yetecek kadardır.  O günlerde Sivas Osmanlı Bankasın´danborç almak bile sorun olmuş, ancak bir subayımızın kefaletiyle 1000 TL alınabilmiştir.İşte bu dönemlerde Kangal üzerine düşeni yapmıştır.2**Heyet-i temsiliye kurulduktan sonra Kangal´ dan gelen 1000 TL heyet için önemli bir kıymet olmuştur. Milli ihtilal hareketinin halk kesesinden çıkan ilk parası Kangal´ın bu 1000 lirasıdır.3***                                            

Kangal´ın bu faaliyetlerindeKangal Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti şubesinin kurucusu olan, Mayıs 1920 dönem Kaymakamı Ömer Bey´in kayınvalidesi Ulviye Hanımın rolü esastır. Organizasyonu yapan, kuruluşu oluşturan, halkı organize etmedebüyük çaba gösteren odur.                                                                       

Bu değerlerimizin gösterdiği faaliyetler ve Kangal ilçe halkının davranışı övünç ve gurur kaynağıdır. Kurtuluş´a giden yolda Kangal için tarihimizde önemli bir sayfadır. Bunun taçlandırılması gerekir. Sivas´ta bir caddeye Mısır´ın Mursi´sinin ismi verilirken Melek Reşit Hanım´ın ismi bir yere verildi mi bilmiyorum? Ama Kangal´da Ulviye Hanım´ın isminin bir parka, caddeye veya sokağa verilmesi tarihimizi hatırlatacak, tarihimize yakışacak, Kangallıyı da gururlandıracaktır.

Kaynaklar:                                                                                                                                                          

1*(Başkan Ulviye Hanımın imzasıyla gönderilen yazıda, 14 kişilik Yönetim kurulu üye isimleri ve toplanan yardım paraları hakkında bilgiler mevcuttur.

Ayrıntılı bilgi için bkz., Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü (TİTE) Arşivi, K. 28, G. 59, B. 59-1;EK-4, 4a.) 

2**( Geçmişten  Günümüze ŞEHİR ve KADIN 11, editör Prof. Osman KÖSE, Samsun-2016 )                                                                         

3*** ( Sayfa 362-363, Atatürk´ün Yaveri Cevat Abbas Gürer, Derleyen: Turgut Gürer )  

 

Anahtar Kelimeler: Kurtuluşa, Giden, Yolda, Kangal
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sivas Ulaşımının İstismarı (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
Sivas Cumhuriyet Meydanı ve Kongre Binası (25 Nisan 2019 - Perşembe)
Düşman Yaratarak Siyaset Yapmak (01 Ocak 2019 - Salı)
Ülke güvenliği (01 Ekim 2018 - Pazartesi)
İktidarın Hatalarına Karşı (05 Eylül 2018 - Çarşamba)
Sivas´ın Gelişmesi (22 Haziran 2018 - Cuma)
Kadınlarımız Alanda da Olmalı (29 Nisan 2018 - Pazar)
Çalışmadan Devletten Beslenmek (01 Mart 2018 - Perşembe)
EMİN ÖZDEMİR ÖĞRETMENİM (07 Eylül 2017 - Perşembe)
2017 Kangal Festivali (30 Haziran 2017 - Cuma)
EVET- HAYIR (11 Nisan 2017 - Salı)
İSTANBUL VE ANKARA´DA ŞEHİR GÜNLERİ (03 Aralık 2016 - Cumartesi)
Aslına Dön... (24 Eylül 2016 - Cumartesi)
SİVAS’TA GÖÇÜN DURDURULMASI (24 Ocak 2015 - Cumartesi)
ASİDEF ve BAŞKENTTE SİVAS GÜNLERİ (16 Ağustos 2014 - Cumartesi)
CUMHURBAŞKANINI SEÇERKEN (20 Temmuz 2014 - Pazar)
DÜNYA IŞİT’IN ÜZERİNE ÇULLANMALI! (02 Temmuz 2014 - Çarşamba)
MADEN FACİASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (21 Mayıs 2014 - Çarşamba)
Sivas Belediye Başkanlığı İçin (25 Mart 2014 - Salı)
BELEDİYELERİ DEĞERLENDİRME (16 Mart 2014 - Pazar)
ABD ORKESTRA ŞEFİ, TÜRKİYE KLARNETÇİ (03 Aralık 2013 - Salı)
FAZLASI DA DİĞER SEÇİME Mİ? (10 Eylül 2013 - Salı)
SAĞLAM YAMALI BOHÇA YAPMAK ZOR! (10 Temmuz 2013 - Çarşamba)
ÇÖZÜM MÜ, ÇÖZÜLME Mİ? (29 Mart 2013 - Cuma)
KÜRTLER ŞARK USULÜ HAK ARADILAR (21 Ocak 2013 - Pazartesi)
ODTÜ İÇİN BİR PLAN MI UYGULANIYOR? (02 Ocak 2013 - Çarşamba)
SİVAS AŞ, İŞ KAPILARINI KAYBEDİYOR (17 Aralık 2012 - Pazartesi)
BÜTÇE AÇIĞI, ALTIN HESABI? (16 Kasım 2012 - Cuma)
TOPLUMSAL AYRIŞMA KÖRÜKLENİYOR (03 Ekim 2012 - Çarşamba)
ON YILDA TERÖR NEDEREDEN NEREYE GELDİ! (28 Ağustos 2012 - Salı)
Kangal Meydanı (11 Ağustos 2012 - Cumartesi)
TÜRKÇE OLİMPİYATLARI, TÜRKÇE BAYRAMI (07 Haziran 2012 - Perşembe)
SAĞLIKTA İKİLEM (28 Nisan 2012 - Cumartesi)
4+4+4 Eğitim Sistemine Yaklaşım (11 Nisan 2012 - Çarşamba)
RAUF DENKTAŞ’IN ARDINDAN (27 Ocak 2012 - Cuma)
KANGAL’IN RENKLERİ (25 Aralık 2011 - Pazar)
SAĞLIK SİSTEMİMİZ (28 Haziran 2011 - Salı)
KIBRIS`IN GERÇEKLERİ (20 Şubat 2011 - Pazar)
KANGAL TARIMINDA GELİŞMELER VAR MI? (06 Aralık 2010 - Pazartesi)
REFERANDUM -III- (29 Ağustos 2010 - Pazar)
DIŞ İŞLERİMİZDE NELER OLUYOR? (29 Haziran 2010 - Salı)
SİVAS ÖNEMLİ BİR İLDİR (08 Nisan 2010 - Perşembe)
KANGAL`IN ŞENLİK GÜNLERİ (04 Mart 2010 - Perşembe)
KANGAL`DA TRAFİK KAZALARI (01 Ocak 2010 - Cuma)
Sayfa:
Kangallı Şairlerin Dilinden
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.6665
EURO
6.2876
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
"Yenileceğinden korkan, daima yenilir."

YILDIRIM BEYAZIT
Taze deniz ürünlerini hava geçirmez ve kapaklı bir kap içinde buzdolabında saklayın. En fazla iki gün içinde tüketin. Dondurulmuş deniz ürünlerini alışveriş sonrasında orijinal ambalajında derin dondurucuya koyun.

Deniz Ürünleri Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları